Program Profilaktyki Raka Jelita Grubego

Mościckie Centrum Medyczne realizuje Program Profilaktyki Raka Jelita Grubego prowadzony przez lekarzy i pielęgniarki POZ poprzez działania informacyjne i edukacyjne.

Cele programu

Cel główny – Zwiększenie świadomości pacjentów kwalifikujących się do badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego oraz skuteczne kierowanie ich do programu badań przesiewowych poprzez działania informacyjne, edukacyjne

Cele szczegółowe

  1. Identyfikacja pacjentów kwalifikujących się do badań przesiewowych (na podstawie wieku i czynników ryzyka).
  2. Aktywne zachęcanie pacjentów do udziału w programie badań przesiewowych.
  3. Edukacja pacjentów w zakresie czynników ryzyka i profilaktyki raka jelita grubego, w tym promowanie zdrowego stylu życia, właściwej diety oraz aktywności fizycznej.

Adresaci programu

Do badań przesiewowych metodą kolonoskopii kwalifikują się osoby:

  1. Bez objawów klinicznych sugerujących nowotwór jelita grubego,
  2. Które nie miały wykonanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat,
  3. Oraz spełniające jedno z poniższych kryteriów wiekowych:
    – osoby w wieku 50–65 lat,
    – osoby w wieku 40–49 lat, u których u krewnego pierwszego stopnia rozpoznano nowotwór jelita grubego.

Kwalifikacja do badania odbywa się na podstawie ankiety wypełnianej przez pacjenta. Badania są bezpłatne i nie wymagają skierowania.

Rola personelu POZ w profilaktyce raka jelita grubego

Lekarze POZ, pielęgniarki POZ oraz położne POZ pełnią kluczową rolę w profilaktyce raka jelita grubego, mimo że sama kolonoskopia wykonywana jest poza podstawową opieką zdrowotną.

Do udziału w programie nie jest wymagane skierowanie. Wystarczy, że pacjent znajduje się w grupie wiekowej kwalifikującej się do badań przesiewowych i zgłosi się do placówki realizującej program.

Główne działania personelu POZ

  1. Profilaktyka i edukacja zdrowotna:
  2. informowanie pacjentów o czynnikach ryzyka raka jelita grubego,
  3. zachęcanie do udziału w programach badań przesiewowych,
  4. promowanie zdrowego stylu życia (prawidłowa dieta, aktywność fizyczna, niepalenie tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu),
  5. wyjaśnianie znaczenia regularnych badań profilaktycznych,
  6. motywowanie pacjentów do przestrzegania zaleceń i udziału w kolejnych badaniach kontrolnych.
  7. Kierowanie do programów przesiewowych:
  8. informowanie o braku konieczności posiadania skierowania,
  9. wskazywanie placówek realizujących program,
  10. pomoc w kwalifikacji do badania. 

Informacje o badaniu kolonoskopowym

Kolonoskopia jest bezpiecznym i skutecznym badaniem umożliwiającym dokładną ocenę jelita grubego.

  1. Czas trwania badania wynosi zazwyczaj od 15 do 40 minut.
  2. W zależności od wskazań medycznych kolonoskopia może być wykonywana w znieczuleniu miejscowym, sedacji lub znieczuleniu ogólnym, dzięki czemu pacjent nie odczuwa bólu ani istotnego dyskomfortu.
  3. Podczas badania lekarz może pobrać wycinki z podejrzanych zmian oraz usunąć polipy o wielkości do 15 mm.
  4. Pobrany materiał biologiczny (wycinki i polipy) przekazywany jest do badania histopatologicznego, co pozwala potwierdzić lub wykluczyć obecność zmian nowotworowych albo przednowotworowych.
  5. Po badaniu pacjent otrzymuje informacje o jego przebiegu, a po uzyskaniu wyniku histopatologicznego – zalecenia dotyczące dalszego postępowania, leczenia oraz terminu kolejnego badania profilaktycznego.

Profilaktyka raka jelita grubego

Wprowadzenie zdrowych nawyków może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego nawet o 50%. Zalecane działania profilaktyczne:

  1. Niepalenie tytoniu i unikanie biernego palenia,
  2. Utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
  3. Regularna aktywność fizyczna,
  4. Zdrowa i zbilansowana dieta,
  5. Ograniczenie spożycia alkoholu,
  6. Regularny udział w badaniach przesiewowych.

Szybka ścieżka onkologiczna

W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz POZ wystawia Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO), umożliwiając pacjentowi skorzystanie z szybkiej ścieżki onkologicznej. Proces diagnostyczno-terapeutyczny prowadzony jest zgodnie z obowiązującymi przepisami i obejmuje diagnostykę wstępną, pogłębioną oraz decyzje terapeutyczne podejmowane przez konsylium wielodyscyplinarne.